Како што паметните телефони и таблетите стануваат сè повеќе вградени во секојдневниот живот, сè поголем број истражувања предизвикуваат загриженост за нивните суптилни, но значајни ефекти врз малите деца.
Студија објавена во JAMA Pediatrics откри дека кога родителите користат технологија во присуство на своите мали деца – однесување кое истражувачите го нарекуваат „користење технологија од страна на родителите“ (parental technology use/PTU) – тоа може да им наштети на клучните аспекти на здравјето и развојот на децата.
Мета-анализата, која комбинирала податоци од 21 студија во 10 земји и вклучувала речиси 15.000 учесници, открила конзистентни врски помеѓу PTU и негативните исходи кај децата под петгодишна возраст.
Тие вклучуваат послаб когнитивен развој, зголемени проблеми во однесувањето и емоциите, послаба приврзаност кон родителите и поголемо време поминато пред екран кај самите деца.
Иако големината на ефектот беше категоризирана како мала, импликациите се далекусежни.
– Негативната поврзаност помеѓу PTU и когнитивната способност на децата може да се припише на намалување на квалитетот на интеракциите родител-дете и недостаток на условно реагирање – напишаа авторите, забележувајќи дека расеаното или недоследното ангажирање – како на пример кога родителот е задлабочен во телефонот – може да резултира со пропуштени можности за учење, поврзување и емоционална регулација.
Се покажа дека децата чии родители често користат уреди околу нив имаат помала веројатност да покажат просоцијално однесување и поголема веројатност да покажат знаци на интернализирачки проблеми како што е анксиозност или екстернализирачки, како што е агресија.
– Родителите се првите и најважни учители на децата, а фрустрацијата на децата може да произлезе од недоследни одговори, без оглед на тоа дали овие недоследности се припишуваат на PTU – објаснија авторите.
Понатаму, овие деца имаат тенденција да поминуваат повеќе време пред екраните – тренд што може да има долгорочни последици за физичкото здравје, вниманието и спиењето.
Интересно е што видот на употреба на технологија, без разлика дали станува збор за кратко прекинување или продолжено одвлекување на вниманието, не го променило исходот. И двете форми имаа слични негативни асоцијации со благосостојбата на децата.
– На оваа поврзаност може да влијаат и родителите кои не се загрижени за сопственото време поминато пред екран и, следствено, може да бидат помалку внимателни кон времето поминато пред екран на своите деца – рекоа авторите.
Истражувачите нагласија дека PTU не само што ги прекинува разговорите; може да го попречи развојот.
– Нагласуваме дека овие резултати не имплицираат дека технолошките уреди се по природа штетни; тие можат да послужат како вредни алатки за родителите. Сепак, регулирањето и контролирањето на употребата на уреди околу децата може да помогне во ублажување на потенцијалните негативни ефекти – велат тие.
Студијата не сугерира дека технологијата треба целосно да се елиминира од семејниот живот.
Наместо тоа, авторите се залагаат за свесна употреба, особено за време на заеднички рутини како што се оброците, времето за играње и времето за спиење – моменти кои се критични за поврзување и развој.