Кога станува збор за храна, често зборуваме за тоа што јадеме и што треба да имаме повеќе на нашите чинии – повеќе зеленчук, квалитетни протеини, влакна и помалку индустриски преработена храна. Но, сè повеќе научни истражувања покажуваат дека начинот на кој јадеме и, можеби уште поважно, со кого седиме на масата е подеднакво важен.
Сè поголем број меѓународни студии, вклучително и голема мета-анализа што ќе биде објавена во февруари 2026 година во научното списание Appetite, укажуваат на изненадувачки моќен фактор на здравото стареење – заедничките оброци. Австралиските нутриционисти, кои анализирале податоци од 24 студии спроведени во 10 земји, заклучиле дека редовното јадење во самотија носи здравствени ризици, додека заедничките оброци со други има заштитен ефект.
Данок од јадењето во самотија
Анализата покажала дека луѓето кои често јадат сами се изложени на поголем ризик од три меѓусебно поврзани проблеми: полоша исхрана, ненамерно губење на тежината и зголемена слабост на организмот. Кога станува збор за навиките во исхраната, оние кои јадат сами се систематски во неповолна положба. Во споредба со луѓето кои делат оброци со други, тие консумираат помалку овошје и зеленчук, консумираат помалку протеини и имаат значително помалку разновидна исхрана. Нивните оброци се помали, нутритивно посиромашни и честопати се сведуваат на готови решенија.
Истражувачите веруваат дека самото присуство на други луѓе поттикнува поздрави навики. Готвењето за други, заедничкото планирање на оброци и редовното време за оброци природно водат до исхрана со подобар квалитет.
Осаменоста влијае на апетитот
Ефектите од јадењето сами не се само физички. Осаменоста, социјалната изолација и депресијата, состојби кои се почести кај луѓето кои претежно јадат сами, можат дополнително да го намалат апетитот и мотивацијата за подготовка на оброци, со што се забрзува физичкото пропаѓање.
Една последица од ова е ненамерното губење на тежината. Луѓето кои редовно јаделе сами имале повеќе од двојно поголема веројатност да доживеат значително губење на тежината што води до слабост.
Слабост на организмот
Ова е состојба обележана со губење на силата, издржливоста и отпорноста, што е еден од најсилните предиктори за инвалидитет, чести хоспитализации и губење на независноста во староста. Квалитетот на исхраната и апетитот се клучни за одржување на мускулната маса и енергија, поради што навиките во исхраната, а особено начинот на кој се консумираат оброците, играат клучна улога.
Јапонска студија вклучена во анализата покажа колку е силна оваа врска. Постарите луѓе кои живееле со други, но јаделе сами, имале значително поголем ризик од развој на слабост. Мажите кои јаделе сами имале 2,5 пати поголем ризик, додека жените имале речиси двојно поголем ризик. Спротивно на тоа, заедничките оброци биле поврзани со 2,5 пати помал ризик од слабост.
Значи, следниот пат кога планирате оброк, можеби вреди да размислите не само за тоа што ќе ставите на чинијата, туку и за тоа кој ќе седи на масата со вас. Споделувањето оброци е едноставна навика што помага во одржувањето на здравјето, силата и здравото стареење.