Приказна за „Децата на срамот“: Суровата судбина на кинеските деца чии родители се осудени или погубени

Што се случува со детето кога неговиот родител ќе биде осуден на смрт? Во Кина постои група деца за кои казната на родителот не завршува со судската пресуда. Тие остануваат без семејство, често се отфрлени од роднините и соседите и растат со товарот на туѓото злосторство. Токму нивната приказна ја отвора документарецот „Children of Shame“, кој привлече големо внимание на интернет. Особено е тешка реченицата со која почнува филмот: „They are not adoptable“ – „Тие не можат да бидат посвоени“.

Пред две години документарецот „Децата на срамот“ ја отвори една од најпотресните и најмалку познатите приказни од Кина – приказната за децата чии родители биле осудени за тешки злосторства, а некои и на смртна казна.

Во кинеското општество децата често ја носат стигмата на злосторството што го направил нивниот родител. Кога родителот ќе заврши во затвор, а особено кога е осуден на смрт или погубен, децата можат да останат без дом, без пари и без човек што ќе преземе грижа за нив.

Токму за таквите деца биле создадени таканаречените Sun Village – „Сончеви села“, домови во кои децата можеле да живеат, да одат на училиште и да растат далеку од улицата и од стигмата што ја носи нивната семејна приказна.

Но, две години по документарецот, се поставува прашањето: што се случи со тие домови? Дали сè уште постојат?

Одговорот е – да.

Sun Village и денес работи

Најважниот доказ доаѓа од самата организација. Официјалната веб-страница на Sun Village и денес е активна, а на неа се наведува дека организацијата продолжува бесплатно да се грижи за малолетните деца на лица кои издржуваат затворска казна.

На актуелната страница за спонзорирање дете се наведува дека Sun Village ги покрива трошоците за храна, образование, лекување, облека, секојдневни потреби и најмалку една можност годишно да го посетат родителот во затвор. На страницата дури се објавени имиња на деца кои во моментов живеат во пекиншкиот Sun Village – меѓу нив Zhang Meng, Li YuFeng и YuBing, Gao WeiWen и WeiWu и Miao TianTian.

Организацијата на својата страница наведува дека се грижи за деца од најрана возраст до 18 години и дека сама ги покрива нивните основни трошоци.

Не се работи само за еден дом

Sun Village започнал како иницијатива на Zhang Shuqin, жена која претходно работела во кинескиот систем на затвори. Таа увидела дека децата на затворениците често остануваат без вистинска грижа.

Со текот на годините од првото засолниште се создала мрежа на центри. Во постари извештаи се наведуваат домови во Пекинг, Шанкси, Хенан, Тијанџин, Џиангси, Лиаонинг и Кингхај, меѓу други места.

Во еден од извештаите од времето кога организацијата сè уште се ширела се наведува дека децата доаѓале во домовите на три начини: преку затворските администрации, преку самите затвореници кои барале помош за своите деца или преку локалните заедници кои пријавувале дека некој малолетник останал без грижа.

Денешната состојба малку се разликува од онаа што ја гледаме во документарецот.

Првичната приказна на Sun Village била особено поврзана со децата чии родители биле осудени на смрт или се наоѓале во затвор и немале кој да се грижи за нив. Со текот на времето, мисијата станала поширока – денес се однесува на малолетни деца на затвореници кои останале без соодветен старател.

Самата организација денес се опишува како невладина организација која бесплатно се грижи и ги образува децата на лица кои издржуваат затворски казни.

Тоа значи дека не би било точно денес Sun Village да го наречеме едноставно „дом за деца на осуденици на смрт“. Тоа е дел од неговата историска улога, но не и целата денешна работа.

Во 2024 година, кога филмот повторно ја донесе темата пред публиката, во Кина бил отворен нов Sun Village во Шангај и во него веднаш биле сместени 16 деца.

Колку чини да се згрижи едно дете?

Денешниот Sun Village има и конкретно објавени податоци за трошоците.

Според официјалната страница, за едно дете се потребни околу 5.000 кинески јуани годишно. Во сумата се вклучени храна, школарина, медицински трошоци, секојдневни потреби, комуникација со родителите и најмалку една можност за посета на родителот во затвор.

Организацијата не сака целосно да зависи од донации, па има и сопствени земјоделски активности. На нејзината актуелна страница се наведува дека одгледува овошје и зеленчук и развива сопствени економски активности за да може полесно да ги покрива трошоците за децата.

Основачката Zhang Shuqin денес е во поодмината возраст. Според истиот извештај, децениите работа ѝ оставиле здравствени последици, но таа и понатаму е поврзана со организацијата. Во 2024 година лично била присутна во Шангај при почетокот на работата на новиот центар.