Безбедноста на играчките под лупа: Новите правила на ЕУ откриваат ризици за кои родителите немале поим

Безбедноста на играчките во Европа е во процес на длабоки и радикални промени, при што во иднина секоја играчка ќе мора да има дигитален пасош до кој ќе може да се пристапи преку QR код. Европската унија неодамна одобри нова регулатива со која се ажурираат и драматично се заоструваат правилата што важат од 2009 година, кои се сметаа за недоволни во ерата на онлајн купување електронски играчки и производи увезени надвор од ЕУ.

Целта на ЕУ е едноставна – да ги заштити децата со драстично намалување на бројот на опасни предмети на пазарот и да им даде на родителите јасни алатки за да разберат што купуваат.

Новите правила имаат за цел да обезбедат безбедност на играчките
Пазарот многу се промени во последната деценија, доминиран од онлајн купувањето и постојаниот прилив на производи произведени надвор од ЕУ, кои честопати не ги исполнуваат минималните безбедносни услови за децата. Денешните играчки се сложени предмети, составени од материјали, сензори, електронски компоненти и дигитални врски што доаѓаат во директен, а честопати и продолжен, контакт со децата. Новата регулаторна рамка има за цел драстично да ги намали ризиците и да ги направи контролите поефикасни, а правилата ќе стапат во сила во рок од четири и пол години, што е времето потребно за прилагодување на производството, надзорот и царинската логистика.

Контрола на хемикалии и построги забрани

Една од значајните промени се однесува на хемијата на играчките. Листата на забранети супстанции е проширена и повеќе не е ограничена на оние што се канцерогени, мутагени или токсични за репродукција. Новата регулатива вклучува ендокрини нарушувачи (супстанции што ги менуваат функциите на ендокриниот систем), соединенија штетни за кожата и респираторниот тракт, супстанции што можат да ги оштетат внатрешните органи и особено проблематични материјали како што се PFAS и одредени бисфеноли кои се сметаат за исклучително висок ризик. Мириси што предизвикуваат алергии нема да бидат дозволени во играчки наменети за деца под три години или во оние наменети за ставање во уста (на пример, кога растат заби). Целта е да се намали дневната изложеност на децата на производи кои, и покрај нивната издржливост или пријатни мириси, можат значително да влијаат на нивниот развој.

Посебно внимание посветено на дигиталните технологии
Новата регулатива на ЕУ, исто така, се занимава со проценките за безбедност што производителите мора да ги извршат пред да пласираат играчка на европскиот пазар. Анализата повеќе не може да се фокусира исклучиво на физички или механички ризици, туку мора ригорозно и сеопфатно да ги земе предвид хемиските, електричните, хигиенските и запаливите ризици, па дури и радиоактивноста, каде што е потребно. Најактуелната новост се однесува на дигиталната сфера: интерактивните, роботизираните или онлајн поврзаните играчки ќе мора да се проценат во однос на нивното потенцијално влијание врз менталното здравје на децата.

– Ова е историски чекор, дизајниран да се справи со проблеми како што се дигиталната зависност, сензорната престимулација и злоупотребата на податоците на децата – веруваат претставници на ЕУ.

Безбедноста на играчките значи дека секоја играчка има дигитален пасош

За борба против ширењето на несоодветни производи, особено преку онлајн пазарите, развиена е нова алатка: дигитален пасош на производот. Секоја играчка ќе мора да го има овој документ, а родителите ќе можат веднаш да пристапат до него преку QR код. Пасошот треба да содржи јасни информации за материјалите, сертификатите, предупредувањата, сите ограничувања за употреба и усогласеноста со безбедносните стандарди. Ова ќе им овозможи на царинските органи побрзо да ги идентификуваат несоодветните производи и да ги блокираат пред да стигнат до потрошувачите, ограничувајќи го протокот на фалсификувани или небезбедни производи.

Што се менува за родителите и потрошувачите

Регулативата ги редефинира одговорностите низ целиот синџир на снабдување со играчки. Производителите, увозниците и дистрибутерите ќе мора да обезбедат транспарентна комуникација, читливи предупредувања, брзи корективни мерки во случај на ризици и брзо известување до надлежните органи. Платформите ќе мора да имплементираат системи што го спречуваат прикачувањето играчки без ознака CE или дигитален пасош. Без вакви системи, овие производи ќе бидат класифицирани како нелегална содржина според Европската регулатива за дигитални услуги.
Од друга страна, за родителите, сето ова значи поголема безбедност и повеќе информации. Во наредните години, ќе биде полесно да се препознае дали играчката е во согласност со прописите и да се провери нејзиниот состав. Се очекува значително намалување на количината на опасни производи, бидејќи производителите ќе мора да се придржуваат кон построги стандарди, а дигиталните и царинските контроли ќе имаат поефикасни алатки за контрола. Властите на ЕУ велат дека реформата претставува важна и долгоочекувана промена – осигурувајќи дека играта останува безбедно искуство, ослободено од ризици што може да се избегнат.