Не е сè во висината! Истражувањата откриваат неочекувана поврзаност помеѓу висината и должината на животниот век

Иако често се смета дека висината оди рака под рака со доброто здравје, сè повеќе истражувања укажуваат дека пониските лица можеби имаат предност кога станува збор за долговечноста.

Според дел од студиите, пониските луѓе би можеле да живеат од две до седум години подолго од повисоките. Сепак, научниците нагласуваат дека станува збор за поврзаност, а не за правило, бидејќи на должината на животот влијаат бројни фактори – генетиката, начинот на живот и околината.

Помал ризик од згрутчување на крвта

Едно од објаснувањата се крие во здравствените ризици. Повисоките луѓе имаат подолги вени, особено во нозете, што може да го забави протокот на крв и да го зголеми ризикот од создавање згрутчувања. Но, висината сама по себе не е пресудна – на ова влијаат и возраста, телесната тежина, хормоните и генетиката.

Срце и нарушувања на ритамот

Истражувањата покажуваат дека повисоките лица имаат поголем ризик од атријална фибрилација – нарушување на срцевиот ритам што може да доведе до сериозни компликации. Се смета дека тоа е поврзано со поголемото срце кај повисоките луѓе, што влијае на електричните импулси.

Сепак, ризикот може значително да се намали со здрави навики – редовна физичка активност, одржување здрава тежина и контрола на крвниот притисок.

Повисокиот раст и ризикот од рак

Постои и интересна врска меѓу висината и ризикот од одредени видови рак. Некои истражувања покажуваат дека со зголемување на висината расте и ризикот од:

• рак на дојка
• рак на дебело црево
• рак на јајници
• рак на тироидна жлезда

Едно од објаснувањата е дека повисоките луѓе имаат повеќе клетки во телото, што ја зголемува веројатноста за мутации. Но и тука научниците предупредуваат – потребни се дополнителни истражувања.

Генетиката игра клучна улога

Во оваа приказна значајна е и генетиката. Особено се издвојува генот FOXO3 gene, познат и како „ген на долговечноста“.

Луѓето кои го носат овој ген:

• почесто се со понизок раст
• имаат помал ризик од дијабетес тип 2
• имаат помал ризик од срцеви заболувања и некои видови рак

Овој ген помага во намалување на оштетувањето на клетките и регулирање на нивото на шеќер во крвта.

Што покажуваат студиите?

Научните истражувања даваат интересни, но не и еднозначни резултати. Така, студија спроведена кај италијански војници покажала дека пониските мажи живееле подолго, додека истражување кај професионални кошаркари открило дека највисоките играчи имале пократок животен век.

Сепак, резултатите варираат бидејќи на долговечноста влијаат и:

• исхраната
• социоекономскиот статус
• пристапот до здравствена грижа
• животните навики

Начинот на живот е пресуден

И покрај сите овие сознанија, експертите се согласни – висината е само мал дел од целата слика.

Се проценува дека генетиката влијае на долговечноста од 15 до 30 проценти, додека остатокот зависи од секојдневните навики.

Редовната физичка активност, балансираната исхрана, квалитетниот сон и избегнувањето на штетни навики како пушење и прекумерна консумација на алкохол се клучни за подолг живот.

Подеднакво важно е и менталното здравје. Луѓето кои одржуваат социјални контакти, имаат хобија и успешно се справуваат со стресот имаат поголеми шанси за подолг и поквалитетен живот.

Иако има интересни индикации дека пониските луѓе можеби живеат подолго, науката сè уште нема конечен одговор. Она што е сигурно е дека – без разлика на висината – најголемо влијание врз здравјето и животниот век има начинот на кој живееме.